Κάθε σκαρί, θέλει ταξίδι και κάθε προορισμός βάπτισμα. Όχι μούλιασμα μέχρι πνιγμού. Απόψε όλοι κατευθύνονται νοερά στο σπίτι των νεκρών: τη θάλασσα. Η ομόθυμη θλίψη της ευρωπαϊκής κοινότητας κάνει κύκλο γύρω απ' το κιβούρι της Μεσογείου.
Πρώτος και καλλίτερος, ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης δήλωσε συγκλονισμένος ότι «η ευρωπαϊκή ένωση πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της απέναντι στα κύματα των απεγνωσμένων προσφύγων». Ποιητής έτσι; Κατάφερε να παίξει με τα κύματα. Κύματα η Μεσόγειος, κύματα και οι μετανάστες, το φαινόμενο χρήζει παρεμβατισμού, γιατί έχουμε να κάνουμε με δυνάμεις αντίρροπες, αντιμαχόμενες, από φύση εχθρικές. Καλά τα 'πε ο Γαβριήλ. Όμως στο ξόδι επικρατεί πολυφωνία και ένας επικήδειος αποκλεισμός θα ήταν αντίθετος στο πνεύμα της μακάβριας ισονομίας.
Τη σκυτάλη παίρνει ο Ραχόι, ιδεολογικός και παντοτινός εχθρός του Γαβριήλ στη μάχη της διαπραγμάτευσης, ο οποίος τόνισε πως με όλα αυτά «διακυβεύεται η αξιοπιστία της Ευρώπης». Πιο πραγματιστής. Επαγγελματίας νεκροκόμος, δεν τηρεί ούτε καν τα συναισθηματικά προσχήματα, αφού προέχει η επικοινωνιακή αποκατάσταση. Καλά τα λέει και αυτός. Το μοιρολόι και ο θρήνος και ο οδυρμός οδηγούν σε μεταστάσεις και μακροπρόθεσμα σε αναρίθμητες ειδεχθείς επαναλήψεις. Την εσαεί αναβολή του πένθους δεν θα τη φέρει ο κοπετός, ούτε οι μοιρολογίστρες που θα στήνουν διάλογο ανάμεσα στους λυγμούς.
Σαν τον Ματέο Ρέντσι δηλαδή, που ζητά «έκτακτη Σύνοδο Κορυφής εντός της εβδομάδας», τονίζοντας παρακάτω ότι «η ΕΕ δεν μπορεί να μένει απαθής μπροστά σε τέτοια συστηματική σφαγή». Παραδόξως όμως, εμένα μου φαίνεται ότι αυτός είναι που κατάφερε να φτάσει στην καρδιά των πραγμάτων. Πιο κοντά στα παραδοσιακά και μαθημένα, πιο ειδήμων, ο Ιταλιάνος ξέρει να μοιρολογεί, να θρηνεί μακρόσυρτα, να ξαγρυπνά τους πεθαμένους του. Ονομάζει σφαγή την απώλεια των μεταναστών, προχωράει ένα βήμα πιο πέρα, δίνει ένα βαρυσήμαντο τόνο στο γεγονός, που τώρα πια έχει χώρο, κίνητρα, κάμερες, δράμα και πάνω απ' όλα καρδιά. Δεν τίθεται θέμα βοήθειας, αποφασιστικότητας, δράσης, όλες εξάλλου είναι λέξεις που μπαίνουν στα ρηχά μυαλά μας, αφού επέλθει η βαθιά συντριβή. Όχι πιο πριν. Άμα το φευκτό έχει μετατραπεί σε αναπόφευκτο, η δύναμη των ανθρώπων δεν ωφελεί σε τίποτα. Η αντίδραση όλων μας δεν πρέπει να έχει άλλο προσανατολισμό πέρα απ' την παθητικότητα. Μέσα στη σκοτοδίνη ούτως ή άλλως, ο επιζών δοκιμάζει τα φίλτρα της αντοχής του και μαντεύει τα ήθη της στιγμής. Τα αντανακλαστικά των ζώντων. Εδώ, ως απόρροια της εποχής, αυτά ενεργοποιούνται απ' τις αγορές, ξεχύνονται στα βόρεια κατώφλια, κατηφορίζουν τα καλντερίμια και μπαίνουν στα σπίτια των ανθρώπων. Άλλος κλαίει, άλλος σφίγγει τα χείλη από θυμό, άλλος αδιαφορεί, άλλος εκμεταλλεύεται, άλλος μοναχομοιρολογεί, άλλος στήνει ολόκληρη τελετουργία.
Κι επειδή κάθε τελετή θέλει και ιερέα, τα λόγια που ακολουθούν είναι του παπαφραγκίσκου για τους μετανάστες που χάθηκαν: «Είναι άνδρες και γυναίκες όπως εμείς, αδέλφια μας που αναζητούν μία καλύτερη ζωή· πληγωμένοι, θύματα εκμετάλλευσης, θύματα πολέμου. Αναζητούν μία καλύτερη ζωή. Αναζητούσαν την ευτυχία». Κάθε συγκίνηση θέλει προσάναμμα φαίνεται. Και η εκκλησία παρέχει τη παραφίνη. Αλλά βέβαια, με εφτακόσιους σήμερα στη Λαμπεντούζα και τετρακόσιους την περασμένη βδομάδα, καμιά ντουζίνα πέρσι στο Φαρμακονήσι και δεκάδες καθημερινά, μη πω εκατοντάδες και γίνω γραφικός(!), η συνεχής συμπάθεια προς τους νεκρούς ισοδυναμεί με αυτοχειρία, οπότε η αμυντική λογική λέει, ότι τα λοίσθια ψυχορραγήματα και τα θυμοφθόρα βογκητά δεν θα φανούν ποτέ. Αυτό που θα φαίνεται όμως κάθε χρόνο μέσα Απρίλη περίπου, ανεξαιρέτως από τα σάπια κουφάρια που θα αλιεύονται για πάντα αρόδου ή καταμεσής του πελάγους, ναυαγισμένα, καταποντισμένα, διασωσμένα και μεταφέροντας ως ανάμνηση τον θάνατο, ο οποίος δεν είναι κολλητικός καθόλου, αφού κάθε ψοφοειδής σκέψη λειτουργεί αντίθετα, γεμίζει τον ζωντανό με δύναμη και ζωή, αυτό που θα φαίνεται κάθε χρόνο μέσα Απρίλη ξαναλέω, γιατί χάθηκε το αρχικό νόημα έπειτα από τέτοιο μακροβούτι, θα είναι το τσάρτερ που μεταφέρει με τιμές αρχηγού κράτους το άγιο φως πίσω, στις εκκλησιές και τα σπίτια μας.
Μπορεί τα σκάφη να αναποδογυρίζονται και το Αιγαίο να φλέγεται από αίμα, αλλά το αγιοφωσφόρο αεροπλάνο θα συνεχίζει να σχίζει τους αιθέρες επιχορηγούμενο, διασκορπίζοντας για λίγο έστω, την λάθρα μεμψιμοιρία.
Πρώτος και καλλίτερος, ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης δήλωσε συγκλονισμένος ότι «η ευρωπαϊκή ένωση πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της απέναντι στα κύματα των απεγνωσμένων προσφύγων». Ποιητής έτσι; Κατάφερε να παίξει με τα κύματα. Κύματα η Μεσόγειος, κύματα και οι μετανάστες, το φαινόμενο χρήζει παρεμβατισμού, γιατί έχουμε να κάνουμε με δυνάμεις αντίρροπες, αντιμαχόμενες, από φύση εχθρικές. Καλά τα 'πε ο Γαβριήλ. Όμως στο ξόδι επικρατεί πολυφωνία και ένας επικήδειος αποκλεισμός θα ήταν αντίθετος στο πνεύμα της μακάβριας ισονομίας.
Τη σκυτάλη παίρνει ο Ραχόι, ιδεολογικός και παντοτινός εχθρός του Γαβριήλ στη μάχη της διαπραγμάτευσης, ο οποίος τόνισε πως με όλα αυτά «διακυβεύεται η αξιοπιστία της Ευρώπης». Πιο πραγματιστής. Επαγγελματίας νεκροκόμος, δεν τηρεί ούτε καν τα συναισθηματικά προσχήματα, αφού προέχει η επικοινωνιακή αποκατάσταση. Καλά τα λέει και αυτός. Το μοιρολόι και ο θρήνος και ο οδυρμός οδηγούν σε μεταστάσεις και μακροπρόθεσμα σε αναρίθμητες ειδεχθείς επαναλήψεις. Την εσαεί αναβολή του πένθους δεν θα τη φέρει ο κοπετός, ούτε οι μοιρολογίστρες που θα στήνουν διάλογο ανάμεσα στους λυγμούς.
Σαν τον Ματέο Ρέντσι δηλαδή, που ζητά «έκτακτη Σύνοδο Κορυφής εντός της εβδομάδας», τονίζοντας παρακάτω ότι «η ΕΕ δεν μπορεί να μένει απαθής μπροστά σε τέτοια συστηματική σφαγή». Παραδόξως όμως, εμένα μου φαίνεται ότι αυτός είναι που κατάφερε να φτάσει στην καρδιά των πραγμάτων. Πιο κοντά στα παραδοσιακά και μαθημένα, πιο ειδήμων, ο Ιταλιάνος ξέρει να μοιρολογεί, να θρηνεί μακρόσυρτα, να ξαγρυπνά τους πεθαμένους του. Ονομάζει σφαγή την απώλεια των μεταναστών, προχωράει ένα βήμα πιο πέρα, δίνει ένα βαρυσήμαντο τόνο στο γεγονός, που τώρα πια έχει χώρο, κίνητρα, κάμερες, δράμα και πάνω απ' όλα καρδιά. Δεν τίθεται θέμα βοήθειας, αποφασιστικότητας, δράσης, όλες εξάλλου είναι λέξεις που μπαίνουν στα ρηχά μυαλά μας, αφού επέλθει η βαθιά συντριβή. Όχι πιο πριν. Άμα το φευκτό έχει μετατραπεί σε αναπόφευκτο, η δύναμη των ανθρώπων δεν ωφελεί σε τίποτα. Η αντίδραση όλων μας δεν πρέπει να έχει άλλο προσανατολισμό πέρα απ' την παθητικότητα. Μέσα στη σκοτοδίνη ούτως ή άλλως, ο επιζών δοκιμάζει τα φίλτρα της αντοχής του και μαντεύει τα ήθη της στιγμής. Τα αντανακλαστικά των ζώντων. Εδώ, ως απόρροια της εποχής, αυτά ενεργοποιούνται απ' τις αγορές, ξεχύνονται στα βόρεια κατώφλια, κατηφορίζουν τα καλντερίμια και μπαίνουν στα σπίτια των ανθρώπων. Άλλος κλαίει, άλλος σφίγγει τα χείλη από θυμό, άλλος αδιαφορεί, άλλος εκμεταλλεύεται, άλλος μοναχομοιρολογεί, άλλος στήνει ολόκληρη τελετουργία.
Κι επειδή κάθε τελετή θέλει και ιερέα, τα λόγια που ακολουθούν είναι του παπαφραγκίσκου για τους μετανάστες που χάθηκαν: «Είναι άνδρες και γυναίκες όπως εμείς, αδέλφια μας που αναζητούν μία καλύτερη ζωή· πληγωμένοι, θύματα εκμετάλλευσης, θύματα πολέμου. Αναζητούν μία καλύτερη ζωή. Αναζητούσαν την ευτυχία». Κάθε συγκίνηση θέλει προσάναμμα φαίνεται. Και η εκκλησία παρέχει τη παραφίνη. Αλλά βέβαια, με εφτακόσιους σήμερα στη Λαμπεντούζα και τετρακόσιους την περασμένη βδομάδα, καμιά ντουζίνα πέρσι στο Φαρμακονήσι και δεκάδες καθημερινά, μη πω εκατοντάδες και γίνω γραφικός(!), η συνεχής συμπάθεια προς τους νεκρούς ισοδυναμεί με αυτοχειρία, οπότε η αμυντική λογική λέει, ότι τα λοίσθια ψυχορραγήματα και τα θυμοφθόρα βογκητά δεν θα φανούν ποτέ. Αυτό που θα φαίνεται όμως κάθε χρόνο μέσα Απρίλη περίπου, ανεξαιρέτως από τα σάπια κουφάρια που θα αλιεύονται για πάντα αρόδου ή καταμεσής του πελάγους, ναυαγισμένα, καταποντισμένα, διασωσμένα και μεταφέροντας ως ανάμνηση τον θάνατο, ο οποίος δεν είναι κολλητικός καθόλου, αφού κάθε ψοφοειδής σκέψη λειτουργεί αντίθετα, γεμίζει τον ζωντανό με δύναμη και ζωή, αυτό που θα φαίνεται κάθε χρόνο μέσα Απρίλη ξαναλέω, γιατί χάθηκε το αρχικό νόημα έπειτα από τέτοιο μακροβούτι, θα είναι το τσάρτερ που μεταφέρει με τιμές αρχηγού κράτους το άγιο φως πίσω, στις εκκλησιές και τα σπίτια μας.
Μπορεί τα σκάφη να αναποδογυρίζονται και το Αιγαίο να φλέγεται από αίμα, αλλά το αγιοφωσφόρο αεροπλάνο θα συνεχίζει να σχίζει τους αιθέρες επιχορηγούμενο, διασκορπίζοντας για λίγο έστω, την λάθρα μεμψιμοιρία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου